ભારતમાં કરોડો લોકો સેવિંગ બેંક એકાઉન્ટનો ઉપયોગ રોજિંદા ખર્ચ, પગાર, પેન્શન અને બચત માટે કરે છે. અત્યાર સુધી સામાન્ય માન્યતા હતી કે સેવિંગ એકાઉન્ટમાં રાખેલા પૈસા પર કોઈ ટેક્સ લાગતો નથી. પરંતુ 2026ના Income Tax Rules પછી આ વિષય ફરી ચર્ચામાં આવી ગયો છે. ઘણા લોકોને શંકા છે કે શું હવે બેંકમાં પૈસા રાખવા પર પણ ટેક્સ લાગશે. આ લેખમાં અમે Saving Bank Account Tax Rules 2026 ને સરળ અને સ્પષ્ટ ભાષામાં સમજાવીશું જેથી તમને ભવિષ્યમાં કોઈ નોટિસ કે પેનલ્ટીનો સામનો ન કરવો પડે.
Saving Bank Account પર ટેક્સ લાગવાની હકીકત શું છે
સૌપ્રથમ મહત્વની વાત સમજી લેવી જરૂરી છે કે સેવિંગ બેંક એકાઉન્ટમાં રાખેલા તમારા મૂળ પૈસા પર કોઈપણ પ્રકારનો સીધો ટેક્સ લાગતો નથી. તમે મહિને પગાર જમા કરો કે વર્ષો સુધી બચત રાખો, તે રકમને સરકાર ટેક્સ લાયક નથી માનતી. પરંતુ સમસ્યા ત્યારે ઊભી થાય છે જ્યારે આ પૈસે પરથી તમને વ્યાજ મળે છે. Income Tax Act મુજબ આ વ્યાજને આવક તરીકે ગણવામાં આવે છે.
Saving Account Interest ને આવક કેમ ગણવામાં આવે છે
2026ના નિયમો અનુસાર સેવિંગ એકાઉન્ટ પર મળતું વ્યાજ “Income from Other Sources” હેઠળ આવે છે. એટલે કે આ વ્યાજ તમારી કુલ વાર્ષિક આવકમાં જોડાય છે. જો તમારી આવક ટેક્સ સ્લેબમાં આવે છે તો આ વ્યાજ પર પણ તે જ સ્લેબ મુજબ ટેક્સ લાગશે. ઘણા લોકો માત્ર પગાર અથવા બિઝનેસ ઇન્કમ જ રિટર્નમાં બતાવે છે અને બેંક વ્યાજ ભૂલી જાય છે, જે ભવિષ્યમાં જોખમી સાબિત થઈ શકે છે.
Section 80TTA હેઠળ સામાન્ય કરદાતાઓને મળતી છૂટ
સરકાર દ્વારા સામાન્ય વ્યક્તિઓ માટે Section 80TTA હેઠળ રાહત આપવામાં આવી છે. આ નિયમ મુજબ તમે વર્ષમાં તમારા સેવિંગ બેંક એકાઉન્ટ પરથી મળતા કુલ ₹10,000 સુધીના વ્યાજ પર ટેક્સ છૂટ મેળવી શકો છો. એટલે કે જો તમારું વ્યાજ ₹10,000 કે તેનાથી ઓછું છે તો તમારે આ રકમ પર કોઈ ટેક્સ ભરવો પડતો નથી. પરંતુ આ મર્યાદા પાર થયા પછી વધારાનું વ્યાજ ટેક્સ લાયક બને છે.
Senior Citizen માટે Section 80TTB કેમ ખાસ છે
સિનિયર સિટિઝન્સ માટે 2026ના નિયમો વધુ લાભદાયી છે. Section 80TTB હેઠળ 60 વર્ષ કે તેથી વધુ ઉંમરના લોકો માટે સેવિંગ એકાઉન્ટ તેમજ ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ પરથી મળતા કુલ ₹50,000 સુધીના વ્યાજ પર સંપૂર્ણ ટેક્સ છૂટ મળે છે. આ નિયમ પેન્શન પર નિર્ભર વડીલો માટે મોટી રાહત છે, પરંતુ ધ્યાનમાં રાખવું જરૂરી છે કે આ છૂટ માત્ર નિર્ધારિત મર્યાદા સુધી જ લાગુ પડે છે.
ક્યારે Saving Bank Account Interest પર ટેક્સ ભરવો ફરજિયાત બને છે
જો તમારું વાર્ષિક સેવિંગ એકાઉન્ટ વ્યાજ Section 80TTA અથવા 80TTBની મર્યાદા કરતાં વધારે છે તો વધારાની રકમ તમારી કુલ આવકમાં જોડાય છે. આ સ્થિતિમાં તમારે તમારા ટેક્સ સ્લેબ અનુસાર ટેક્સ ચૂકવવો ફરજિયાત છે. ઘણી વખત લોકો આ વધારાની રકમ ન બતાવે જેના કારણે ઇન્કમ ટેક્સ ડિપાર્ટમેન્ટ તરફથી નોટિસ આવી શકે છે.
Saving Account પર TDS કેમ લાગતું નથી
ઘણા લોકોને લાગે છે કે જો ટેક્સ લાગતો હશે તો બેંક પોતે TDS કાપી લેતી હશે. પરંતુ હકીકતમાં સેવિંગ બેંક એકાઉન્ટ પર બેંકો દ્વારા TDS કપાતી નથી, ભલે વ્યાજ ₹10,000 થી વધુ કેમ ન હોય. એટલે ટેક્સ ભરવાની સંપૂર્ણ જવાબદારી કરદાતાની છે. તમારે પોતે જ આ વ્યાજ ઇન્કમ ઇન્કમ ટેક્સ રિટર્નમાં જાહેર કરવી પડે છે.
2026માં ડિજિટલ ટ્રેકિંગ કેમ મહત્વનું બની ગયું છે
2026માં ઇન્કમ ટેક્સ સિસ્ટમ વધુ ડિજિટલ અને પારદર્શક બની છે. હવે બેંકો દ્વારા સેવિંગ એકાઉન્ટના વ્યાજની માહિતી સીધી ઇન્કમ ટેક્સ રેકોર્ડ સાથે મેચ થાય છે. એટલે જો તમે વ્યાજની આવક છુપાવશો તો તે સરળતાથી પકડાઈ શકે છે. ખોટી માહિતી આપવાથી પેનલ્ટી ઉપરાંત વ્યાજ પણ ભરવું પડી શકે છે.
ઘણા લોકો કરતી સામાન્ય ભૂલો
ઘણા કરદાતાઓ નીચે મુજબની ભૂલો કરે છે જે તેમને નુકસાનમાં મૂકે છે
- માત્ર પગાર અથવા બિઝનેસ ઇન્કમ બતાવે છે અને સેવિંગ એકાઉન્ટ વ્યાજ ભૂલી જાય છે
- Section 80TTA અથવા 80TTBની છૂટનો યોગ્ય રીતે ઉપયોગ કરતા નથી
- માન્યતા રાખે છે કે TDS ન કપાય એટલે ટેક્સ લાગતો નથી
Saving Bank Account Tax Planning કેવી રીતે કરવી
યોગ્ય ટેક્સ પ્લાનિંગથી તમે બિનજરૂરી ટેક્સ અને નોટિસથી બચી શકો છો. વર્ષના અંતે તમામ બેંક એકાઉન્ટમાંથી મળેલા વ્યાજનો કુલ આંકડો કાઢવો, યોગ્ય સેક્શન હેઠળ છૂટ લાગુ કરવી અને બાકી રકમ રિટર્નમાં દર્શાવવી એ સૌથી સુરક્ષિત રસ્તો છે. આ રીતે તમે કાયદેસર રીતે ટેક્સ ભરશો અને ભવિષ્યની મુશ્કેલીઓ ટાળશો.
Conclusion
Income Tax Rules on Saving Bank Account 2026 અનુસાર બેંકમાં પૈસા રાખવા પર ટેક્સ નથી લાગતો, પરંતુ તે પૈસે પરથી મળતા વ્યાજ પર ટેક્સ લાગતો છે. સામાન્ય વ્યક્તિઓને ₹10,000 અને સિનિયર સિટિઝન્સને ₹50,000 સુધીની છૂટ મળે છે, પરંતુ મર્યાદા પાર થતાં જ ટેક્સ ભરવો ફરજિયાત બને છે. 2026માં ડિજિટલ ટ્રેકિંગ કડક બન્યું હોવાથી સાચી માહિતી આપવી અત્યંત જરૂરી છે.
Disclaimer: આ લેખ સામાન્ય માહિતી માટે છે. વ્યક્તિગત પરિસ્થિતિ અનુસાર ટેક્સ સલાહ માટે નિષ્ણાતની સલાહ લેવી યોગ્ય રહેશે.
